استخفاف به سنت تنفل ( 1 ) است ، نه بيشتر . بنابراين ، با انجام نوافل ، ديگر مشكلى باقي نمى ماند . البتة بحث از فضيلت أوقات نماز ، خود محتاج فرصتى ديگر است كه در ميان فقهاى شيعه نيز نظرات مختلفي ابراز شده است ، وآنچه ذكر شد ، مفاد روايات صحاح أهل تسنن مى باشد . خلاصهء أقوال فقها در جمع بين صلاتين در پايان ، أقوال فقها در مورد جمع بين صلاتين ، به اين صورت خلاصه مى شود : 1 - قول حنفيه : آنها قائل به عدم جواز جمع بين صلاتين هستند ، نه در سفر ونه در حضر ، به هر عذرى ، مگر در دو مورد : يكى در عرفه وديگرى در مزدلفه ، آن هم با شرايط خاص . 2 - مشهور شافعيه : آنها قائل به جواز جمع هستند ، براي مسافر ودر باران وبرف ، آن هم با شرايطى . به نظر آنان ، به خاطر تاريكى شديد ، باد ، ترس ومرض ، جمع جايز نيست . 3 - مشهور مالكيه : آنها أسباب جمع را از اين قرار مى دانند : سفر ، بيمارى ، باران ، گل آلود بودن با تاريكى آخر ماه ، ودر عرفه ومزدلفه براي حجاج با شرايطى . 4 - قول حنابله : آنها در اين موارد جمع را جايز مى دانند : در عرفه ومزدلفه ، براي مسافر ، بيمار ، زن شيرده ، زن مستحاضة ، سلس البول ( 2 ) ، عاجز از طهارت آبى يا تيمم ، عاجز از شناخت وقت ، خائف بر نفس يا مال يا

--> 1 . نماز نافله خواندن . 2 . كسى كه بي اختيار ، بول از أو خارج مى شود .